< class="fadeup">

„Pomiędzy radłowskiemi górami a oksywską kępą” – pocztówki Gdyni z początku XX wieku

„Tak dochodzimy do Gdyni, której łazienki i pomost z dala widzimy. Już łodzie się wyłaniają i sieci z mglistej oddali, a gdy bliżej dochodzimy, odsłania się i Gdynia, wieś przeważnie rybacka ze znaczną liczbą domów murowanych, położona w dolinie między radłowskiemi górami a oksywską kępą, ale bliżej wyżyn radłowskich poniżej folwarku Kamienna Góra” – tak o Gdyni pisał ksiądz Alfons Mańkowski, działacz społeczno-polityczny oraz historyk Pomorza[1]. Wypowiedz ta jest typowa dla letników przybywających nad Bałtyk w celach wypoczynkowych. Gdynia i okoliczne wioski tj. Oksywie i Grabówek mimo lokalizacji nadbrzeżnej były terenami rolniczymi. Wsie były stosunkowo zamożne, o gospodarstwach „po 200, 300, 400 mórg doskonałej ziemi” (50, 75, 100 ha), zarządzane przez Gburów - bogatych gospodarzy oraz właścicieli ziemskich, którzy uzyskali ziemię po uwłaszczeniu – głównie Kaszubów.  Na przełomie XIX i XX wieku działały w Gdyni drobno-przemysłowe oraz rzemieślnicze zakłady, cegielnie, wapniarnia, tartak, kuźnie.  Miejscowe karczmy oraz gburzy w swoich domach oferowali posiłki i miejsca noclegowe dla pracowników i letników. Karczmy stały się „zaczynem pod gdyńskie letnisko”.

Od 1900 roku gdyńskie elity rozpoczęły starania o pozwolenie na budowę domu kuracyjnego. W tym celu 25 marca 1904 roku powołano Towarzystwo Kąpieli Bałtyckich. Budynek miał posiadać m.in. pomieszczenia restauracyjne oraz 17 pokoi gościnnych. Nad plażą zaplanowano łazienki kąpielowe dla kobiet i mężczyzn oraz budowę mola wychodzącego około 50 m w głąb morza. 11 kwietnia 1904 roku wmurowano kamień węgielny - budowa trwała do lipca tegoż roku.  Dom kuracyjny przez kilka lat po otwarciu przechodził kryzys i zmieniał właścicieli, dopiero gdy w 1911 roku przejął go Franz Schikowski (przybyły z Oksywia) interes zaczął prosperować. W celu lepszej promocji domu kuracyjnego wprowadził on do obiegu pocztówki z widokami Gdyni i domu kuracyjnego.

Zachowane w zbiorach Muzeum Miasta Gdyni karty pocztowe stanowią dokumentację graficzną czasu dynamicznego rozwoju wsi Gdynia i jej okolic, które stały się częścią miasta. Dają one obraz bogatej rolniczo-rybacko-letniskowej przeszłości Gdyni, który nie pozwoli zapomnieć o jej prawdziwych korzeniach.

Kolekcja zawiera karty pocztowe obejmujące zbiór kart prezentujących tereny pomiędzy Kępą Redłowską, a Oksywską oraz Grabówek do 1920 roku.
Duża ilość kart pocztowych z tego okresu przedstawia Orłowo i Kolibki które prezentujemy w osobnej kolekcji pt. „Orłowo i Kolibki na pocztówkach do 1939 roku”.



[1] A. Mańkowski, Brzegiem Małego i Wielkiego Morza. Wspomnienia z wędrówki krajoznawczej, Poznań 1914, s.17

Obiekty składające się na Kolekcję

    Sala restauracyjna Kurhausu w Gdyni

    Drewniany pomost w Gdyni zimą

    Rfot/II/168

    Kurhaus w Gdyni - widok od strony morza

    Widok od strony Kurhausu na drewniany pomost w Gdyni

    Zbudowania folwarczne i gospoda na Grabówku

    Panorama Gdyni od strony Grabówka

    Willa „Elle” przy ul. Kuracyjnej (ob. 10 Lutego w Gdyni)

    Willa „Stella Maris”

    Willa „Lucia” przy ul. Kuracyjnej (ob. 10 Lutego 6)

    Latania Morska na Oksywiu

    Kościół p.w. św. Michała Archanioła na Oksywiu

    Restauracja Jana Plichty

    Ulica Kuracyjna (obecnie 10 Lutego) – widok w stronę morza

    Restauracja Augustyna Skwiercza przy obecnej ul. Starowiejskiej

    Łódź rybacka na plaży gdyńskiej

    Kurhaus na obecnym skwerze Kościuszki w Gdyni

    Widok z Kamiennej Góry w stronę Oksywia

    Fragment lasu w Gdyni

    Podjazd do kościoła i obecna ul. Arciszewskich na Oksywiu

    „Na oksywskim cmentarzu” - widok w stronę Kamiennej Góry

    „Chata w Radłowie”

    Widok na Oksywie

    Widok na Kępę Oksywską z Kamiennej Góry

    „Pozdrowienia z Oksywia” - brzeg morski pomiędzy Gdynia a Oksywiem

    Restauracja Feliksa Kohnke w Gdyni

    „Pozdrowienia z Oksywia” - latarnia morska, kościół p.w. św. Michała Archanioła, gospoda Edwina Pagela

Zobacz pozostałe kolekcje